Զրոյից մինչև առաջին AI Agent-ը Claude Code-ով VS Code-ի ներսում

1. Ի՞նչ է AI գործակալը և ինչո՞վ է այն տարբերվում բրաուզերում Claude-ի հետ զրուցելուց

Երբ բացում ես claude.ai-ը բրաուզերում և հարց ես տալիս, Claude-ը պատասխանում է տեքստով։ Նա խորհուրդ է տալիս, բացատրում է, գրում է։ Բայց ինքը ոչինչ չի անում քո փոխարեն։ Եթե ասես «անվանափոխիր այս ֆայլը», նա կասի, թե ինչպես դա անել, բայց ֆայլը չի փոխի։ Դա զրույց է (chat)։

Գործակալը (agent) այլ բան է։ Գործակալը ոչ միայն պատասխանում է, այլ գործում է։ Նա կարող է կարդալ քո ֆայլերը, փոխել դրանք, ստեղծել նորերը, գործարկել հրամաններ և կրկնել այս ամենը մինչև խնդիրը լուծվի, առանց որ դու ամեն քայլը թելադրես։

Ահա մեկ պարզ համեմատություն։ Բրաուզերի Claude-ը նման է խորհրդատուի, ում զանգում ես հեռախոսով։ Դու նկարագրում ես խնդիրը, նա տալիս է խորհուրդ, բայց աշխատանքը դու ես անում։ Գործակալը նման է աշխատակցի, ով նստած է քո գրասենյակում, ունի պահարանի բանալիները և կարող է իրականում վերցնել թղթերը, դասավորել դրանք և վերադարձնել քեզ ավարտված արդյունքը։

Claude Code-ը հենց այդ աշխատակիցն է։ Այն Claude-ի այն տարբերակն է, որին տված են գործիքներ, որպեսզի նա ոչ միայն խոսի, այլ անի։

2. Ամեն գործակալի կազմությունը. չորս մասը

Ամեն գործակալ, առանց բացառության, կազմված է չորս մասից։ Պատկերացրու գործակալը որպես նոր աշխատակից, ում հենց նոր վարձեցիր.

• Նա ունի ուղեղ, որ մտածում է։
• Նա ունի պաշտոնի նկարագրություն, որ ասում է, թե ով է նա և ինչ պիտի անի։
• Նա ունի գործիքներ, որ իրական աշխատանք անի, ոչ միայն խոսի։
• Նա ունի տետր, որ չմոռանա կարևորը։

Հիմա նույն չորսը ավելի մոտից։

ա. Ուղեղը (մոդելը, the LLM)

Ուղեղը մեծ լեզվական մոդելն է (LLM, large language model)։ Սա այն համակարգն է, որ հասկանում է քո խնդրանքը, որոշում է, թե ինչ քայլեր անել և ինչ հերթականությամբ։ Claude Code-ի ուղեղը Claude-ի ամենահզոր ընտանիքն է՝ Opus-ը, որը հատուկ ուժեղ է գործակալային աշխատանքի և կոդի հետ։ Կարիքի դեպքում կարող ես անցնել ավելի արագ մոդելների, ինչպիսիք են Sonnet-ը կամ Haiku-ն։ Ուղեղն է որոշում ամեն քայլ, ուստի որքան լավն է մոդելը, այնքան խելացի են գործակալի որոշումները։

բ. Համակարգային հրահանգները (պրոմպտը, the prompt)

Համակարգային հրահանգներն (system instructions) այն են, ինչ ասում ես գործակալին՝ ով է նա, ինչ կանոններով է աշխատում, ինչ նպատակ ունի և ինչ չի կարելի անել։ Սա գործակալի պաշտոնի նկարագրությունն է։

Ուշադրություն դարձրու սրան, որովհետև սա այն մասն է, որը դու ամենաշատն ես կառավարում որպես սկսնակ։ Դու ուղեղը չես գրում, գործիքները չես ստեղծում ձեռքով, բայց հրահանգները ամբողջովին քո ձեռքում են։ Լավ գրված հրահանգը վատ գործակալը դարձնում է լավը։ Վատ գրված հրահանգը լավ ուղեղն էլ դարձնում է անօգուտ։ Հրահանգը (պրոմպտ, prompt) այն վահանակն է, որով դու ղեկավարում ես ամեն ինչ։

գ. Գործիքները (tools)

Գործիքներն այն են, ինչը թույլ է տալիս գործակալին գործել, ոչ միայն պատասխանել։ Առանց գործիքների գործակալը միայն խոսում է։ Գործիքներով նա կարող է կարդալ ֆայլ, գրել ֆայլ, փնտրել տեքստի մեջ, գործարկել հրաման քո համակարգչում։ Եթե ուղեղը մտածում է, գործիքները ձեռքերն են, որ իրական աշխատանք են անում։

դ. Հիշողությունը (memory)

Հիշողությունը երկու տեսակի է։

Կարճաժամկետ հիշողությունը այն է, ինչ գործակալը հիշում է ընթացիկ աշխատաշրջանի (session) ընթացքում։ Ինչ ասել ես հինգ րոպե առաջ, դեռ նրա մոտ է։ Բայց երբ փակում ես ծրագիրը և վաղը նորից բացում, այդ խոսակցությունը մաքրվում է։ Դա նման է մարդու, ով հիանալի հիշում է այսօրվա զրույցը, բայց առավոտյան մաքուր էջով է սկսում։

Երկարաժամկետ հիշողությունը այն է, ինչ պահպանվում է աշխատաշրջանների միջև։ Սա այն տետրն է, որ գործակալը բացում է ամեն առավոտ և կարդում, թե ինչ է սովորել նախորդ օրերին։ Առանց դրա ամեն օր զրոյից ես սկսում։ Դրանով գործակալը հիշում է քո նախապատվությունները, քո նախագծի կանոնները, քո ոճը։

Կարևոր. Այս ուղեցույցի մնացած մասը կառուցում է հենց այս չորս մասը Claude Code-ի ներսում։ Ուղեղը արդեն կա, երբ տեղադրում ես Claude Code-ը։ Հրահանգները դու կգրես։ Գործիքները արդեն ներսում են։ Հիշողությունը կստեղծես մի ֆայլով, որի անունը CLAUDE.md է։

5. Առաջին նախագիծը. թղթապանակ ստեղծել և բացել VS Code-ում

Claude Code-ը աշխատում է միայն այն թղթապանակի ներսում, որ բացել ես։ Դա անվտանգության համար է։ Այսպես նա չի կարող ձեռք տալ քո մնացած ֆայլերին։ Ուրեմն սկսելուց առաջ պետք է մեկ թղթապանակ, որ կդառնա քո «աշխատանքի սեղանը»։

Քայլ 1. Ստեղծիր թղթապանակ

Ստեղծիր նոր թղթապանակ քո համակարգչի վրա, օրինակ աշխատասեղանին (Desktop), և անվանիր այն my-first-agent։ Անվան մեջ մի գործածիր բացատներ կամ հայկական տառեր, որ հետագայում խնդիրներ չլինեն։ Լատինատառ անունն ամենաանվտանգն է։

Քայլ 2. Բացիր թղթապանակը VS Code-ում

VS Code-ում վերևի ընտրացանկում ընտրիր File → Open Folder... (և՛ Windows-ում, և՛ Mac-ում նույն ձևով)։ Եթե Mac-ի հին տարբերակում «Open Folder...» չկա, ընտրիր File → Open...։ Գտիր քո ստեղծած թղթապանակը և բացիր այն։

Այսուհետև VS Code-ի ձախ կողմում կերևա քո թղթապանակի պարունակությունը։ Այստեղ դատարկ է։

Ինչպես է Claude Code-ը տեսնում քո ֆայլերը

Երբ Claude Code-ին ինչ-որ բան ես հանձնում, նա տեսնում է միայն այն թղթապանակը, որ բացել ես (VS Code-ում դրան ասում են workspace)։ Նա չի փնտրում քո ամբողջ համակարգչում։ Երբ ուզում ես հատուկ ֆայլ մատնանշել, գործածիր @ նշանը և սկսիր գրել ֆայլի անունը։ Օրինակ.

@-ով Claude Code-ը կկարդա հենց այդ ֆայլը և կպատասխանի։ Այս կերպով դու ինքդ ես որոշում, թե ինչի վրա աշխատի գործակալը։

6. Ինչպես է գործակալը կարդում, խմբագրում և ստեղծում ֆայլեր (անվտանգ վարժություն)

Հիմա տես ամենապարզ բանը, որ գործակալը կարող է անել քո համակարգչում` աշխատել ֆայլերի հետ։ Ահա մեկ անվտանգ վարժություն, որ կարող ես գործարկել հիմա։

Վարժություն. Ստեղծել, կարդալ և խմբագրել մեկ ֆայլ

Claude Code-ի վահանակում գրիր հետևյալը և սեղմիր Enter.

Create a file called notes.txt and write one line inside: "My first agent works"

Claude Code-ը ցույց կտա, թե ինչ է ստեղծելու, և կհարցնի քո թույլտվությունը։ Սեղմիր հաստատման կոճակը։

Հիմա խնդրիր կարդալ.

Read notes.txt and tell me what's in it

Եվ վերջում` խմբագրիր.

Add a second line to notes.txt: "Today I learned how an agent works"

Բացիր notes.txt-ը VS Code-ում (ձախ կողմի ցանկում սեղմիր վրան), և կտեսնես երկու տողը։ Դու հենց նոր ստիպեցիր գործակալին կարդալ, ստեղծել և խմբագրել իրական ֆայլ քո համակարգչում։

Ուշադրություն. Ամեն անգամ, երբ Claude Code-ը ուզում է ֆայլ փոխել, նա ցույց է տալիս, թե ինչ, և հարցնում է թույլտվություն։ Մի շտապիր հաստատել։ Կարդա, թե ինչ է անելու, և նոր հաստատիր։ Սա քո անվտանգության գլխավոր մեխանիզմն է։

7. Հիշողությունը խորությամբ. CLAUDE.md-ը

Հիշիր գործակալի չորրորդ մասը` տետրը։ Հիմա կկառուցենք այն։

CLAUDE.md` մնայուն հիշողություն, որ դու ես գրում

CLAUDE.md անունով ֆայլը հասարակ տեքստային ֆայլ է, որ Claude Code-ը կարդում է ամեն անգամ, երբ բացում ես նոր աշխատաշրջան (session)։ Դա գործակալի մնայուն հիշողությունն է։ Ինչ այդ ֆայլի մեջ գրում ես, գործակալը հիշում է ամեն օր, առանց որ ամեն անգամ կրկնես։

Պատկերացրու այն այնպես, ինչպես նոր աշխատակցի համար գրված ձեռնարկ։ «Ահա մեր կանոնները։ Կարդա սա, մինչ սկսելը»։

CLAUDE.md-ը իր տեղն է քո նախագծի գլխավոր թղթապանակի մեջ։ Ստեղծելու ամենահարմար ձևը` հանձնիր այս հրահանգը գործակալին.

Create a CLAUDE.md file in this folder with exactly this content:

# My agent's rules

## Who you are
You are my assistant that helps organize my content ideas.

## Rules
- Keep your answers short and clear, no filler.
- When I give you a new idea, add it to ideas.md.

## What not to do
- Never delete any file without my permission.

Այս ֆայլը գործակալի երկրորդ մասն է` համակարգային հրահանգները (persona, կանոններ, նպատակներ)։ Այսուհետև ամեն նոր խոսակցություն կսկսվի այս կանոններով։

Ուշադրություն. CLAUDE.md-ն պահիր կարճ, 200 տողից պակաս։ Երկար ֆայլն ավելի քիչ հստակ է կիրառվում։ Գրիր կոնկրետ հրահանգներ, ոչ թե անորոշներ։

Իրական հիշողություն` նշումներ, որ պահվում են աշխատաշրջանների միջև

CLAUDE.md-ից բացի, կարող ես գործակալին տալ կենդանի հիշողություն մեկ ֆայլի միջոցով, որ պահպանվում է աշխատաշրջանների միջև։ Հանձնիր այս հրահանգը մեկ անգամ.

Create a file called memory.md. Every time I say "remember", add a line to that file with what I want you to remember.

Ապա` փորձիր.

Remember that my brand is called aiwithani and I like short captions.

Բացիր memory.md-ը, և կտեսնես, որ գործակալը գրել է քո ասածը։ Հաջորդ խոսակցության մեջ, երբ բացես նոր աշխատաշրջան, հանձնիր.

Read memory.md and remind me what you know about me.

Գործակալը կկարդա ֆայլը և կհիշի։ Ահա այսքան պարզ` դու ստեղծեցիր հիշողություն, որ պահպանվում է աշխատաշրջանների միջև։

8. Գործիքները. ինչպես է գործակալը գործում, ոչ միայն խոսում

Հիշիր գործակալի երրորդ մասը` գործիքները։ Այստեղ լավ լուր կա. Claude Code-ն արդեն ունի հիմնական գործիքները հենց սկզբից։ Դու ոչինչ չես տեղադրում ձեռքով։

Այս գործիքներով գործակալը կարող է կարդալ ֆայլեր, գրել ֆայլեր, փնտրել տեքստ և գործարկել հրամաններ քո թղթապանակում։ Սրանք քո գործակալի «ձեռքերն» են։ Հենց դրանք են տարբերությունը զրույցի և գործակալի միջև։ Բրաուզերի Claude-ը միայն ուղեղ ունի։ Claude Code-ը ունի ուղեղ և ձեռքեր։

Երբ գործակալին ասում ես «ստեղծիր ֆայլ» կամ «փոխիր այս տողը», նա ինքն է որոշում, թե որ գործիքը գործածել, և կատարում է քայլը (միշտ քո թույլտվությամբ, երբ բան է փոխում)։ Դու գործիքների մասին մտածելու կարիք չունես։ Բավական է հստակ ասես, թե ինչ ես ուզում, և գործակալը ընտրում է ճիշտ գործիքը։

9. Կառուցիր մեկ փոքր իրական գործակալ սկզբից մինչև վերջ

Հիմա հավաքիր ամեն ինչը իրար։ Կառուցիր մեկ գործակալ, որ դասավորում է բովանդակության գաղափարները։ Սա իրապես օգտակար գործ է քո ամենօրյա աշխատանքի համար, և նա կաշխատի առաջին փորձից։ Վերջում ցույց կտամ, թե ինչպես է այս գործակալն օգտագործում բոլոր չորս մասերը Բաժին 2-ից։

Քայլ 1. Ստեղծիր թղթապանակ

Ստեղծիր նոր թղթապանակ անունով content-agent և բացիր այն VS Code-ում (ինչպես Բաժին 5-ում)։

Քայլ 2. Գրիր գործակալի հրահանգները (CLAUDE.md)

Վահանակում հանձնիր այս հրահանգը.

Create a CLAUDE.md file in this folder with exactly this content:

# Content ideas agent

## Who you are
You are my content assistant. I create content about AI for an Armenian audience.

## What you do
When I give you an idea, you:
1. Decide which category it belongs to (Reel, Post, Course).
2. Add it to ideas.md under that category.
3. Write one short line on why this idea could work.

## Rules
- Give every idea a short title.
- Do not duplicate an idea that already exists.

Քայլ 3. Ստեղծիր տվյալների ֆայլը

Վահանակում հանձնիր.

Create an ideas.md file with three headings: Reel, Post, Course. Leave each one empty.

Քայլ 4. Օգտագործիր գործակալը

Հիմա փորձիր։ Հանձնիր.

Here is a new idea: show how AI can handle my email in 10 minutes.

Գործակալը կորոշի, թե որ կարգավիճակին է պատկանում, կգրի կարճ վերնագիր, կավելացնի ideas.md ֆայլի մեջ և կբացատրի, թե ինչու։ Բացիր ideas.md-ը և կտեսնես քո գաղափարը` դասավորված։

Փորձիր ևս մեկ անգամ այլ գաղափարով, և նա նորից կդասավորի։

Ինչպես է այս գործակալն օգտագործում բոլոր չորս մասերը

• Ուղեղը (մոդելը). Երբ դու գաղափար ես տալիս, մոդելն է որոշում, թե որ կարգավիճակին է պատկանում և ինչպես ձևակերպել վերնագիրը։
• Հրահանգները (CLAUDE.md). Գործակալը գիտի, որ պետք է կարգավիճակի տակ դասավորի, կարճ վերնագիր տա և չկրկնի գաղափարը` որովհետև դու գրեցիր դրա մասին CLAUDE.md-ում։
• Գործիքները. Գործակալը կարդում և խմբագրում է ideas.md ֆայլը` իրական գործ քո համակարգչում, ոչ թե միայն խոսում։
• Հիշողությունը. CLAUDE.md-ը հիշում է քո կանոնները ամեն աշխատաշրջան, և ideas.md-ը կուտակում է քո գաղափարները օրերի միջև։ Վաղը երբ նորից բացես, ամեն ինչ տեղում կլինի։

Շնորհավոր։ Դու ստեղծեցիր աշխատող գործակալ, որ օգուտ է բերում քո ամենօրյա գործին։

10. Սկզբնականից միջին մակարդակ. sub-agent-ներ

Երբ հարմարվես մեկ գործակալով, հաջորդ քայլը sub-agent-ներն են։

Sub-agent-ը հատուկ գործակալ է, որ գլխավոր գործակալը կարող է գործի դնել որոշ գործ անելու համար։ Ընկերացրու, որ դու խոհանոցում ես։ Գլխավոր խոհարարը դու ես, բայց երբ պատվերը շատ է, կարող ես մեկ օգնականին ասել, որ կարտոֆիլը մաքրի, մեկ ուրիշին սպասք լվա։ Ամեն մեկն իր գործն է անում իր անկյունում, և դու գլուխ չես ցավեցնում։ Նույնն է sub-agent-ների հետ։ Ամեն sub-agent աշխատում է իր սեփական անկյունում (context), իր սեփական հրահանգներով, և վերադարձնում է միայն արդյունքը։

Երբ բաժանել գործը sub-agent-ների միջև։ Երբ գործն ունի երկու ամբողջովին տարբեր մաս, որոնք իրար հետ չեն շփվում։ Օրինակ. մեկը փնտրում է նյութ, մյուսը գրում է ամփոփում։

Կոնկրետ օրինակ քո բովանդակության գործակալի համար. կարող ես ունենալ երկու sub-agent.

• Մեկը` «հետախույզ», որ փնտրում է AI-ի թարմ նորությունների մասին։
• Մյուսը` «խմբագիր», որ վերցնում է հետախույզի գտածը և դարձնում կարճ գաղափար Reel-ի համար։

Sub-agent ստեղծելու համար բավական է գործակալին խնդրես կարգավորել այն, օրինակ` «set up a sub-agent that researches AI news and hands the results to an editor sub-agent»։ Գործակալը կստեղծի անհրաժեշտ ֆայլերը քո նախագծում։

Ուշադրություն. Մի շտապիր sub-agent-ների հետ սկզբնական օրերին։ Նախ` սովորիր լավ աշխատել մեկ գործակալով։ Sub-agent-ներն օգտակար են, երբ խնդիրն ամբողջովին երկու մաս է բաժանվում։

11. Հաջորդ քայլեր` շարունակելու քո աճը

Երբ այս ուղեցույցն անցնես, ահա թե ինչպես շարունակել։

Նախ` շատ փորձիր։ Վերցրու մեկ իրական գործ քո շաբաթվանից և փորձիր կատարել այն Claude Code-ով։ Աշխատելով ես կտեսնես, թե ինչպես է մտածում գործակալը։

Այնուհետև` խորացիր CLAUDE.md-ի մեջ։ Ամեն անգամ, երբ գործակալը սխալ է անում, ավելացրու մեկ կանոն, որ դրանից խուսափի։ Աստիճանաբար քո CLAUDE.md-ը կդառնա քո գործակալի սրտությունը։

Ապա` փորձիր sub-agent-ներ, երբ մեկ գործ ամբողջովին երկու մաս է բաժանվում։

Վերջապես` անցիր պաշտոնական փաստաթղթերը։ Անգլերենի միջին մակարդակի դեպքում, code.claude.com-ի փաստաթղթերն ամենաթարմ և ամենահստակ աղբյուրն են։

Ամենակարևորը մի կանգնիր մեկ ուղեցույցի վրա։ Գործակալների աշխարհը շատ արագ է փոխվում։ Ամեն ամիս նոր կարողություններ են ավելանում։ Գաղտնիքը սկսել, փորձել և շարունակել։

Կարճ ամփոփում

Դու սովորեցիր, որ գործակալը ոչ թե միայն խոսում է, այլ գործում։ Որ ամեն գործակալ չորս մաս ունի ուղեղ (մոդել), հրահանգներ (CLAUDE.md), գործիքներ և հիշողություն։ Որ Claude Code-ը VS Code-ի ներսում դարձնում է Claude-ին իրական գործող գործակալ քո համակարգչում։ Տեղադրեցիր VS Code-ը և Claude Code-ի ընդլայնումը, բացեցիր թղթապանակ, ստիպեցիր գործակալին կարդալ, գրել և խմբագրել ֆայլեր, տվեցիր իրեն մնայուն հիշողություն CLAUDE.md-ով, և կառուցեցիր մեկ իրական գործակալ, որ դասավորում է քո գաղափարները։ Այսուհետև այն կողմ ամեն ինչ կրկնության և խորացման գործ է։

Ուզո՞ւմ ես ավելի խորանալ գործակալների մեջ

Այս ուղեցույցը սկիզբն է։ Եթե ուզում ես սովորել, թե ինչպես կառուցել իրական, աշխատող AI գործակալներ քայլ առ քայլ, հայերենով և հայ լսարանի համար, միացիր ինձ.

• Հետևիր @aiwithani-ին Instagram-ում` ամեն օր AI-ի, գործակալների և ավտոմատացման գործնական դասերի համար։
• Ծանոթացիր HuVa-ի հետ` որտեղ մենք ընկերությունների համար կառուցում ենք AI գործակալներ և ինտեգրում ենք AI-ը իրական աշխատանքի մեջ։
• Հետևիր HuVa Academy-ին` որտեղ սովորեցնում ենք գործակալներ, ավտոմատացում և AI կարիերա զրոյից։

Սկսիր այսօր մեկ իրական գործակալով, և կիսվիր, թե ինչ կառուցեցիր։